İçeriğe geç
Kural

Yardıma ihtiyacı olan engelli ya da hareket kabiliyeti kısıtlı yolcu var; ne yaparım?

Kimler için: Kondüktör

Kısa cevap

Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcudan ek ücret istenmez, refakatçi zorunluluğu getirilemez; bu yolcuların taşınması önceliklidir. Kondüktör, engelli hizmeti verilmeyen yerlerde yolcunun trene binişine ve inişine yardım eder, gerekirse engelli rampasını kurar. YHT garlarında Turuncu Masa yardım verir. YHT'de tekerlekli sandalye alanını gerçek dışı beyanla alan yolcuya seyahat sırasında tam bilet ücretinin üç katı cezai işlem uygulanır.

Nasıl uygulanır

  1. Yardım isteyen yolcuyla konuş ve ihtiyacını anla. Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcudan, diğer yolculardan alınan ücrete ek ücret istenemez (tarifede yazılı ek hizmet bedelleri hariç); bu yolcuya bilet satışı reddedilemez ve refakatçi zorunluluğu getirilemez.
  2. TCDD İşletmesi'nin engelli hizmeti vermediği yerlerde yolcunun trene binişine ve inişine yardım et; gerekiyorsa engelli rampasının kurulmasını ve toplanmasını sağla (101 numaralı Genel Emir).
  3. Yardım talebinin bilet satın alınırken ve yardıma ihtiyaç duyulacağı andan en az 48 saat öncesinden bildirilmesi gerekir; talep bilet satış sisteminden de yapılabilir ve bilet satan birim bunu istasyona ve TCDD'ye iletir. Birimin bildirimi yapmadığı durumda da kurum ya da gar işletmecisi yolcunun seyahatini gerçekleştirebilmesi için gerekli yardımı yapar.
  4. YHT garında biniş ya da iniş yardımı için yolcuyu Turuncu Masa'ya yönlendir; yolcu masaya şahsen ya da yardım talep formuyla başvurabilir. Turuncu Masa yalnızca engelli yolcuların değil, özel durumu olan ya da hareket kabiliyeti kısıtlı tüm yolcuların yardım ihtiyacını karşılar.
  5. Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcuların ve refakatçilerinin, rehber köpeklerin ve tek başına yolculuk eden 13–18 yaş arası çocukların taşınması önceliklidir. Görme engelli yolcunun rehber köpeği (ağızlıkla, gerekli sağlık belgesiyle) yolcunun yanında ücretsiz taşınır.
  6. YHT'de tekerlekli sandalye alanı için yolcunun gerçek dışı beyanda bulunduğunu fark edersen: tren hareket etmeden önceyse uygun yer varsa yolcunun biletini uygun bir yerle değiştir, yer yoksa bilet ücreti kesintili iade edilir. Seyahat sırasında tespit edersen seyahat edilen parkurun tam bilet ücretinin üç katı (%300) cezai işlem uygulanır ve yolcu trende uygun başka bir yere alınır; yer yoksa yolcu ayakta seyahat etmeyi kabul etmiş sayılır. İki teklifi de kabul etmeyen yolcu trenin durduğu ilk istasyonda indirilir.

Olmazsa kime başvurulur

Biniş ve iniş yardımı için YHT garlarındaki Turuncu Masa. Bilet ve yardım bildirimi için bilet satan birim. Yolcunun başvuru ve şikâyeti için Çözüm Merkezi. Cezai işlem ve tutanak uygulaması için birimin.

Kime başvurulur sayfası

Dikkat

YHT'de tekerlekli sandalye alanı için Satış Kuralları (6) ve Engelsiz Ulaşım sayfası aynı hükmü yazar; Engelsiz Ulaşım sayfası daha ayrıntılıdır (uygun yer yoksa kesintili iade, ayakta seyahat, ilk istasyonda indirme) ve ana metin bu sayfaya göre yazıldı. Satış Kuralları (5) ise bilet alırken beyan ettiği bilgiler (ör. tekerlekli sandalye bileti alıp sandalye kullanmayan) farklı çıkan yolcunun yolculuktan men edilip biletinin geçersiz kılınacağını, ücretin iade edilmeyeceğini yazar. Satış Kuralları (1) tutarsızlıkta yolcu lehine olan koşulun uygulanacağını söylediği için ana metinde yolcu lehine olan hüküm (başka yere alma, ayakta seyahat) yazıldı. Kaynaklarda tekerlekli sandalye alanı hükmü yalnızca YHT için yazılıdır; diğer trenler için bu hüküm yoktur. Cezai işlemin terminalde nasıl uygulandığı kaynaklarda yoktur. Yardım için yolcunun, ilan edilen kalkış saatinden belirli bir süre önce belirlenen noktada bulunması gerekir; bu süre 60 dakikadan fazla olamaz, süre belirlenmemişse en geç 30 dakikadır. Kurumun kusuruyla özel ekipmanı (ör. tekerlekli sandalye) hasar gören ya da kaybolan engelli yolcunun zararı tazmin edilir. Ekipmanın tren kapı ve koridor ölçülerine uygun olması koşuluyla yolcunun el (kabin) bagajı olarak trene yüklenir. Engelli kimlik kartı, ücretsiz seyahat ve refakatçi kuralları için “Engelli yolcunun kartında paket kullanılamaz çıkıyor” makalesine bak.

Kaynak

Kaynakları gösterKaynakları gizle (5 kaynak)
  • Yolcu Hakları sayfası Engelli, Hareket Kabiliyeti Kısıtlı ve/veya Özel Durumu Olanlar İçin Yolcu Hak ve Sorumlukları: Seyahat hakkı, İstasyonlarda sağlanacak yardım hizmetleri, Yardımların sağlanma şartları, Özel ekipmanın tazmini
  • Engelsiz Ulaşım sayfası
  • Satış Kuralları sayfası 1, 5, 6
  • Yardım – Sıkça Sorulan Sorular sayfası Engelsiz Ulaşım ve Ücretsiz Taşıma, Turuncu Masa
  • 101 Numaralı Genel Emir m.8/(1)(a)(6)

Ana kaynak sayfası

Dayanak (12 atıf)
  1. Yolcu Hakları, Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular, Seyahat hakkı

    diğer yolculardan alınan ücretlere ilave bir ücret talep edilemez

  2. 101 Numaralı Genel Emir, m.8/(1)(a)(6) (Word belgesi)

    engelli hizmeti verilmeyen yerlerde engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcuların trene inip binmelerinde yardımcı olmak, engelli rampasının kurulması ve toplanmasını sağlamak.

  3. Engelsiz Ulaşım

    seyahat edilen parkura ait tam bilet ücretinin üç katı (%300) cezai işlem uygulanacak

  4. Yolcu Hakları, Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular, Seyahat hakkı: rezervasyon ve bilet satışı, refakatçi, öncelik, rehber köpek

  5. Yolcu Hakları, Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular, İstasyonlarda sağlanacak yardım hizmetleri

  6. Yolcu Hakları, Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular, Yardımların sağlanma şartları: 48 saat, bekleme noktası, çağrı butonu

  7. Yolcu Hakları, Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular, Özel ekipmanın tazmini

  8. Engelsiz Ulaşım, tekerlekli sandalye alanı için gerçek dışı beyan

  9. Satış Kuralları, 6: tekerlekli sandalye alanı

  10. Satış Kuralları, 5: beyanı farklı çıkan yolcunun yolculuktan men edilmesi

  11. Satış Kuralları, 1: tutarsızlıkta yolcu lehine koşul

  12. Yardım – Sıkça Sorulan Sorular, Engelsiz Ulaşım ve Ücretsiz Taşıma: Turuncu Masa

Son doğrulama
17 Ekim 2026
Terminal sürümü
Henüz belirtilmedi
Cihaz modeli
Henüz belirtilmedi
Durum
Doğrulandı

Son değişiklik: 8 Ekim 2026

Bu çözüm işe yaramadı mı? Yardım isteyin

İlgili makaleler